Con đường không hề “màu hồng” như người ngoài nhìn thấy
Nếu nhìn từ bên ngoài, hành trình của tôi có thể giống như một đường thẳng đi lên, nơi mọi thứ diễn ra suôn sẻ và hợp lý. Từ việc đạt thành tích học tập tốt, giành học bổng sang Singapore, làm kỹ sư hóa dầu rồi bước vào môi trường của Google, tất cả đều tạo nên một bức tranh khá hoàn hảo. Sau đó, việc trở thành CEO Chợ Tốt và điều hành thêm một công ty tại Malaysia càng khiến nhiều người tin rằng con đường này gần như không có sai số.
Nhưng nếu nhìn lại một cách trung thực, tôi không thấy một đường thẳng mà là nhiều đoạn gãy. Có những giai đoạn tôi cảm thấy rất chắc chắn, nhưng cũng có lúc chông chênh, thậm chí không biết mình đang đi đúng hay sai. Những quyết định lớn như rời Google, rẽ hướng sang marketing hay quay về Việt Nam đều không phải là lựa chọn “an toàn”, mà là những bước đi mang nhiều yếu tố thử nghiệm.
Chính những giai đoạn đó khiến tôi nhận ra một điều quan trọng: sự nghiệp không phải là việc đi đúng ngay từ đầu, mà là liên tục điều chỉnh khi hiểu rõ bản thân hơn. Khi những áp lực về tài chính và chứng minh năng lực được giải tỏa, câu hỏi “mình thực sự muốn gì” bắt đầu trở nên rõ ràng hơn, và cũng khó trả lời hơn.
Khi logic từng là lợi thế… và cũng là giới hạn
Trong những năm đầu tại Chợ Tốt, tôi phát triển rất nhanh, phần lớn nhờ vào tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề. Một môi trường startup nhỏ buộc bạn phải làm nhiều việc cùng lúc, từ marketing đến vận hành, từ phân tích dữ liệu đến xây dựng chiến lược. Mỗi hành động đều có tác động rõ ràng đến sản phẩm, và kết quả tăng trưởng giúp củng cố niềm tin rằng mình đang đi đúng hướng.
Tôi quen với việc phân tích vấn đề đến tận gốc, sử dụng dữ liệu để đưa ra quyết định và tối ưu từng chi tiết nhỏ. Phương pháp “5 whys” trở thành công cụ quen thuộc, giúp tôi bóc tách vấn đề một cách hệ thống. Trong một thời gian dài, cách tiếp cận này mang lại hiệu quả rõ rệt, và dần dần, tôi mặc định rằng đó là cách đúng cho mọi tình huống.
Nhưng chính sự hiệu quả đó lại tạo ra một giới hạn vô hình. Khi bạn quen với việc mọi thứ đều có thể giải thích bằng logic, bạn dễ quên rằng con người không vận hành theo logic thuần túy. Và điều này chỉ thực sự lộ rõ khi tôi bước vào vai trò lãnh đạo.
Bước ngoặt khi trở thành người dẫn dắt
Khi trở thành CEO, tôi không còn là người trực tiếp giải quyết vấn đề, mà là người giúp đội ngũ giải quyết vấn đề. Sự thay đổi này tưởng như nhỏ, nhưng thực tế lại hoàn toàn khác biệt. Nếu trước đây tôi có thể tự mình tạo ra kết quả, thì bây giờ, kết quả phụ thuộc vào cách tôi dẫn dắt người khác.
Một bài đánh giá 360 độ đã cho tôi một cái nhìn rất rõ về bản thân. Tôi đạt điểm cao ở những yếu tố liên quan đến tư duy và chiến lược, nhưng lại thấp ở khả năng kết nối con người. Điều đáng nói là đây lại là tiêu chí quan trọng nhất đối với một người lãnh đạo.
Khoảnh khắc đó không khiến tôi bất ngờ, nhưng khiến tôi phải suy nghĩ nghiêm túc. Tôi nhận ra rằng những gì giúp mình thành công trước đây không còn đủ nữa, và nếu không thay đổi, mình sẽ trở thành điểm nghẽn của chính đội ngũ.
Khi công việc trở thành một mối quan hệ “lạnh”
Trước đó, tôi tiếp cận công việc theo cách rất rõ ràng và rạch ròi. Mục tiêu đã có, nhiệm vụ đã giao, và mỗi người có trách nhiệm hoàn thành phần việc của mình. Nếu kết quả không đạt, thì cần tìm nguyên nhân và sửa chữa. Cách làm này giúp mọi thứ vận hành hiệu quả, nhưng lại thiếu đi một yếu tố quan trọng: cảm xúc con người.
Dần dần, tôi nhận ra đội ngũ của mình làm việc theo đúng khuôn khổ, nhưng không có sự bứt phá. Họ hoàn thành công việc, nhưng không chủ động tìm cách làm tốt hơn. Họ có mặt trong giờ làm việc, nhưng không thực sự “ở đó” với công việc.
Không có xung đột lớn, nhưng cũng không có năng lượng tích cực. Mọi thứ vận hành ổn định, nhưng thiếu đi sự sống. Và đó là lúc tôi hiểu rằng một môi trường “đúng” chưa chắc đã là một môi trường “tốt”.
Một sai lầm khiến tôi thay đổi góc nhìn
Có một tình huống mà tôi vẫn nhớ rất rõ, vì nó khiến tôi thay đổi cách nhìn về vai trò của mình. Khi phát hiện một sai sót của nhân viên, tôi đã xử lý theo cách mà tôi cho là hiệu quả nhất: báo cáo ngay lập tức cho cả người liên quan và cấp trên để giải quyết nhanh chóng.
Nhưng kết quả lại hoàn toàn khác với kỳ vọng. Nhân viên đó bị sa thải ngay trong ngày, và tôi nhận ra rằng mình đã vô tình đẩy mọi thứ đi quá xa. Tôi đã không cho họ cơ hội giải thích, không cho họ cơ hội sửa sai, và điều đó tạo ra một hậu quả mà tôi không thể đảo ngược.
Khoảnh khắc đó khiến tôi hiểu rằng lãnh đạo không chỉ là xử lý vấn đề, mà còn là bảo vệ con người trong quá trình xử lý vấn đề. Một quyết định đúng về mặt logic chưa chắc đã đúng về mặt con người.
Học cách quan tâm một cách chân thành
Trong quá trình cải thiện bản thân, tôi được yêu cầu thực hiện những điều rất đơn giản, như hỏi thăm nhân viên về cuộc sống cá nhân. Nghe có vẻ dễ, nhưng với tôi lúc đó, nó lại rất khó. Những câu hỏi trở nên gượng gạo, và phản ứng của mọi người cũng cho thấy điều đó.
Tôi nhận ra rằng mình đang làm theo “kỹ thuật”, chứ không phải xuất phát từ sự quan tâm thật sự. Và con người có khả năng nhận ra sự khác biệt đó rất nhanh. Khi sự quan tâm không đến từ bên trong, mọi hành động bên ngoài đều trở nên giả tạo.
Chỉ khi tôi thực sự thay đổi cách nhìn, coi việc hiểu con người là một phần của công việc chứ không phải nhiệm vụ phụ, mọi thứ mới bắt đầu chuyển biến. Những cuộc trò chuyện trở nên tự nhiên hơn, và mối quan hệ trong đội ngũ cũng dần ấm lên.
Lãnh đạo là hành trình “đầu tư vào con người”
Một trong những thay đổi lớn nhất của tôi là cách đặt câu hỏi. Thay vì tập trung vào kết quả, tôi bắt đầu quan tâm đến quá trình và những gì diễn ra phía sau. Khi một báo cáo không đạt yêu cầu, thay vì chỉ ra lỗi sai, tôi hỏi xem người đó đang gặp khó khăn gì.
Cách tiếp cận này không chỉ giúp giải quyết vấn đề tốt hơn, mà còn giúp xây dựng niềm tin. Khi nhân viên cảm thấy được lắng nghe, họ sẽ cởi mở hơn, chủ động hơn và sẵn sàng đóng góp nhiều hơn.
Tôi cũng nhận ra rằng mỗi người đều có mục tiêu riêng, và nếu không tìm được điểm giao thoa giữa mục tiêu cá nhân và mục tiêu của công ty, thì rất khó để tạo ra sự gắn kết lâu dài. Lãnh đạo không phải là ép mọi người đi theo một hướng, mà là giúp họ thấy lý do để muốn đi cùng.
Thách thức hiện tại không chỉ đến từ thị trường
Ở thời điểm hiện tại, Chợ Tốt đang đối mặt với nhiều thách thức về tăng trưởng và thị trường. Nhưng điều khiến tôi trăn trở nhất không phải là những yếu tố bên ngoài, mà là cách đội ngũ phản ứng với những thay đổi đó.
Thị trường luôn biến động, nhưng nội lực của tổ chức mới là yếu tố quyết định. Nếu đội ngũ không có động lực, không có sự đồng lòng, thì dù cơ hội có lớn đến đâu cũng khó tận dụng được.
Và một lần nữa, câu hỏi lại quay về người lãnh đạo: làm sao để tạo ra một môi trường mà mọi người muốn cống hiến, muốn thử nghiệm và không ngại thất bại.
Tái định nghĩa tổ chức trong thời đại mới
Hiện tại, chúng tôi đang tập trung vào việc xây dựng một tổ chức “AI-fluent”, nơi mọi thành viên đều có khả năng sử dụng AI để nâng cao hiệu suất làm việc. Đây không chỉ là một công cụ, mà là một cách tiếp cận mới, giúp đội ngũ làm được nhiều hơn với cùng một nguồn lực.
Song song đó là việc tái định nghĩa sản phẩm. Nếu Chợ Tốt chỉ dừng lại ở một nền tảng rao vặt, thì rất khó để tăng tần suất sử dụng. Chúng tôi cần trở thành một phần trong cuộc sống hàng ngày của người dùng, và điều đó đòi hỏi những thay đổi lớn về tư duy sản phẩm.
Đây là một hành trình không dễ, nhưng cũng là cơ hội để tổ chức phát triển lên một cấp độ mới.
Đích đến của lãnh đạo không phải là con số
Sau tất cả, điều tôi quan tâm không chỉ là các chỉ số kinh doanh, mà là sự phát triển của con người trong tổ chức. Tôi muốn thấy những người đồng hành cùng mình có thể xây dựng một cuộc sống tốt hơn, có cơ hội phát triển và đạt được những mục tiêu cá nhân.
Với tôi, thành công của một người lãnh đạo không nằm ở việc họ đúng bao nhiêu lần, mà nằm ở việc họ giúp được bao nhiêu người đi xa hơn. Khi đội ngũ phát triển, tổ chức sẽ phát triển, và những con số sẽ đến như một hệ quả tự nhiên.
Lãnh đạo không phải là một vai trò tĩnh, mà là một hành trình thay đổi liên tục. Những gì giúp bạn thành công ở giai đoạn này có thể trở thành giới hạn ở giai đoạn khác. Và điều quan trọng nhất là phải đủ trung thực để nhìn thấy những điểm yếu của mình.
Logic có thể giúp bạn đi nhanh, nhưng chỉ có sự thấu hiểu con người mới giúp bạn đi xa. Và khi bạn thực sự kết nối được với đội ngũ, mọi chiến lược hay kế hoạch đều có cơ hội trở thành hiện thực.